Uczestnicy rynku Forex – podmioty tworzące giełdę

Najlepsi brokerzy opcji binarnych 2020:
  • Binarium
    Binarium

    1 miejsce w rankingu! Najlepszy wybor dla poczatkujacego!
    Bezplatne konto szkoleniowe i demo!
    Bonus za rejestracje!

  • FINMAX
    FINMAX

    Uczciwy i niezawodny broker! Dobre recenzje!

Uczestnicy rynku Forex – podmioty tworzące giełdę

Forex składa się z dwóch typów rynków, tj. rynku detalicznego i rynku hurtowego określanego również jako rynek międzybankowy. Na rynku detalicznym podróżni i turyści wymieniają jedną walutę na inną, jak również inwestorzy indywidualni handlują walutą przez Internet. Całkowity obrót na tym rynku jest bardzo mały.

Rynek hurtowy obejmuje duże banki komercyjne, brokerów walutowych, klientów komercyjnych, głównie międzynarodowe korporacje i banki centralne. Interweniują one od czasu do czasu w celu złagodzenia wahań kursów walutowych lub utrzymania docelowych kursów walut.

Ponad 90% całkowitego wolumenu transakcji stanowią transakcje międzybankowe, a pozostałe 10% to transakcje pomiędzy bankami i ich klientami spoza sektora bankowego. Warto zauważyć, że interwencja banku centralnego polegająca na kupnie lub sprzedaży często nie daje się odróżnić od transakcji walutowych banków komercyjnych lub innych uczestników.

Wymiana walutowa jest podobna do pozagiełdowego rynku papierów wartościowych. Nie ma scentralizowanego rynku fizycznego (z wyjątkiem kilku miejsc w Europie i rynku kontraktów terminowych Międzynarodowego Rynku Walutowego Chicagowskiej Giełdy Handlowej) i nie ma stałego czasu otwarcia i zamknięcia.

Handel na Forex odbywa się przez telefon, komputery i inne elektroniczne środki komunikacji. Waluty i zakres uczestnictwa każdej z nich w tym rynku zależy od lokalnych przepisów, które różnią się w zależności od kraju.

Interesujące jest to, że większość obrotów na międzynarodowym rynku walutowym stanowią transakcje spekulacyjne.

Uczestnicy rynku walutowego

Uczestnicy rynku walutowego można podzielić na pięć głównych grup, a mianowicie: banki komercyjne, brokerzy walutowi, banki centralne, międzynarodowe korporacje i osoby prywatne oraz małe przedsiębiorstwa.

Banki komercyjne

Głównymi uczestnikami rynku walutowego są duże banki komercyjne, które stanowią rdzeń całego rynku. Na całym świecie, od 100 do 200 banków aktywnie „tworzy rynek” w obrocie dewizowym. Banki te służą swoim klientom detalicznym w prowadzeniu handlu zagranicznego lub dokonywania międzynarodowych inwestycji w aktywa finansowe, które wymagają wymiany walutowej.

Banki te działają na rynku walutowym na dwóch poziomach. Na poziomie detalicznym mają do czynienia z klientami – korporacjami, eksporterami itp. Na poziomie hurtowym banki utrzymują neutralny rynek bankowy w obrocie dewizowym bezpośrednio lub poprzez wyspecjalizowanych brokerów walutowych.

Większość działalności na rynku walutowym prowadzona jest na międzybankowym rynku hurtowym – sieci dużych międzynarodowych banków i brokerów. Kiedy bank kupuje walutę na rynku walutowym jednocześnie sprzedaje inną walutę.

Bank, który zobowiązał się do zakupu określonej waluty ogłasza że ma długą pozycję w tej walucie. Pozycja krótka ma miejsce, gdy bank zobowiązuje się do sprzedaży ilości tej waluty przekraczającej jego zobowiązania do jej zakupu.

Najlepsi brokerzy opcji binarnych 2020:
  • Binarium
    Binarium

    1 miejsce w rankingu! Najlepszy wybor dla poczatkujacego!
    Bezplatne konto szkoleniowe i demo!
    Bonus za rejestracje!

  • FINMAX
    FINMAX

    Uczciwy i niezawodny broker! Dobre recenzje!

Brokerzy walutowi

Brokerzy walutowi działają również na międzynarodowym rynku walutowym. Działają oni jako agenci, którzy ułatwiają handel pomiędzy dealerami. W przeciwieństwie do banków, brokerzy służą jedynie jako pośrednicy i nie narażają na ryzyko własnych pieniędzy.

Aktywnie i stale monitorują kursy walut oferowane przez największe międzynarodowe banki poprzez systemy komputerowe (jak Reuters) są w stanie szybko znaleźć stronę przeciwną dla klienta bez ujawniania tożsamości którejkolwiek ze stron do czasu uzgodnienia transakcji. Dlatego też inwestorzy międzybankowi korzystają z usług brokera przede wszystkim po to, aby jak najszybciej udostępnić kwotowanie waluty wielu innym dealerom.

Banki centralne

Innym ważnym graczem na rynku zagranicznym są banki centralne poszczególnych krajów. Banki centralne często interweniują na rynku, aby utrzymać kursy swoich walut w oczekiwanym zakresie i złagodzić ich wahania. Poziom interwencji banku zależeć będzie od reżimu kursów walutowych płynących z banku centralnego danego kraju.

Międzynarodowe Korporacje

Korporacje są głównymi pozabankowymi uczestnikami rynku walutowego, ponieważ wymieniają przepływy pieniężne związane z ich operacjami międzynarodowymi. Przedsiębiorstwa te zawierają często umowy o wypłacanie lub otrzymywanie w przyszłości stałych kwot w walutach obcych. Tym samym są one narażone na ryzyko walutowe. Z tego powodu często zabezpieczają one te przyszłe przepływy pieniężne poprzez międzybankowy rynek walutowy forward.

Osoby fizyczne i małe przedsiębiorstwa

Osoby indywidualne i małe przedsiębiorstwa korzystają również z rynku walutowego w celu ułatwienia realizacji transakcji handlowych lub inwestycyjnych. Potrzeby zagraniczne tych podmiotów są zazwyczaj niewielkie i stanowią jedynie ułamek wszystkich transakcji walutowych. Nawet wtedy są one bardzo ważnymi uczestnikami rynku. Niektórzy z tych uczestników wykorzystują rynek Forex do zabezpieczania się przed ryzykiem walutowym.

Czy wiesz, że już teraz możesz…?

Forex – Szkolenie Online

Poniższe szkolenie online z Forex składa się z 92 lekcji, które nauczą Cię podstaw handlu walutami. Szkolenie zostało przygotowane przez założyciela strony i ekonomistę, autora książek i profesjonalnego tradera Forex z 20-letnim doświadczeniem.

Kurs przeprowadzi Cię przez najistotniejsze zagadnienia, pokaże jak wykonać własną analizę techniczną i fundamentalną, wprowadzi Cię w zaawansowane koncepcje handlowe i wyjaśni faktyczną różnicę pomiędzy inwestorem przegrywającym a profesjonalnym. Nauczysz się posługiwać wykresami, stosować wskaźniki i proste wzory, planować transakcje, zarządzać ryzykiem i poruszać się po branży. Po przejściu przez te lekcje, zrozumiesz jak wykorzystać analizę sentymentu, jak realne wydarzenia w świecie wpływają na kursy walut, jaką władzę mają banki centralne nad Forex i jakie są alternatywy dla popularnego handlu spot FX.

Każda lekcja szkolenia online kończy się krótkim quizem – odpowiedz na pytania po przeczytaniu tekstu, aby ocenić siebie w miarę zdobywania nowej wiedzy. Udział w quizie jest opcjonalny – możesz w każdej chwili przejść do następnej lekcji.

1. Wprowadzenie

4. Copy Trading

6. Analiza Techniczna

7. Inne

2. Definicje

3. Brokerzy

5. Waluty

8. Materiały Edukacyjne

POUCZENIE

Handel walutami obcymi (Forex) i kontraktami na różnice kursowe (CFD) ma charakter wysoce spekulacyjny, niesie ze sobą wysoki poziom ryzyka i może nie być odpowiedni dla wszystkich inwestorów. Możesz ponieść stratę części lub całości zainwestowanego kapitału, dlatego nie powinieneś spekulować kapitałem, na którego utratę nie możesz sobie pozwolić.
Pliki Cookies
Ta strona używa plików cookies w celach statystycznych oraz funkcjonalnych. Dzięki nim można indywidualnie dostosować stronę do Twoich potrzeb. Możesz akceptować pliki cookies lub masz możliwość wyłączenia ich w przeglądarce, dzięki czemu nie będą zbierane żadne dane.

INWESTORZY

Ten uczestnik programu Popularny Inwestor pochodzi z Danii, ale obecnie mieszka w Wielkiej Brytanii. Na eToro działa od ponad 4 lat, z czego 3 lata zakończył z zyskiem. Jeppe handluje wieloma instrumentami z różnych klas aktywów i utrzymuje otwarte pozycje średnio przez 6 miesięcy.

Wyniki historyczne nie gwarantują osiągnięcia podobnych wyników w przyszłości.

JAK ZACZĄĆ?

eToro to społecznościowa platforma inwestycyjna, dzięki której nigdy nie będziesz sam. Zrzesza ponad 10 mln traderów, którzy tak jak Ty, poszukują możliwości inwestowania przy zminimalizowanym ryzyku. By dowiedzieć się więcej, przejdź do serwisu eToro.


62% kont detalicznych CFD traci pieniądze.

CopyTrader to wbudowany w platformę unikatowy system pozwalający Ci podglądać i kopiować transakcje najlepszych inwestorów w etoro. Dzięki wbudowanej wyszukiwarce inwestorów, możesz z łatwością odnaleźć takich traderów, którzy spełniają Twoje oczekiwania i śledzić ich inwestycyjne transakcje, na których zarabiają.

DOŁĄCZ ZA DARMO

Ucz się od najlepszych traderów na platformie dzięki systemowi Copy Trading.

Dzięki unikalnemu forum dołączysz do największej społeczności inwestorskiej, poznasz strategie, analizy oraz metody działania najlepszych.

KONTO DEMO

Aby poznać platformę inwestycyjną i nauczyć się z niej korzystać, zarejestruj się i przejdź do całkowicie darmowego konto demonstracyjnego, na które otrzymasz wirtualne $100,000.

AKCJE

62% rachunków inwestorów detalicznych traci pieniądze inwestując z tym dostawcą. Upewnij się, czy możesz sobie pozwolić na podjęcie wysokiego ryzyka utraty pieniędzy.

WALUTY FOREX

62% rachunków inwestorów detalicznych traci pieniądze inwestując z tym dostawcą. Upewnij się, czy możesz sobie pozwolić na podjęcie wysokiego ryzyka utraty pieniędzy.

KRYPTOWALUTY

62% rachunków inwestorów detalicznych traci pieniądze inwestując z tym dostawcą. Upewnij się, czy możesz sobie pozwolić na podjęcie wysokiego ryzyka utraty pieniędzy.

COPYPORTFOLIOS

Wyniki historyczne nie gwarantują osiągnięcia podobnych wyników w przyszłości.

Instrumenty o stałym dochodzie

    Michalina Irena Borkowska 4 lat temu Przeglądów:

1 Jerzy A. Dzieża Wydział Matematyki Stosowanej Akademia Górniczo-Hutnicza al. Mickiewicza 30, Kraków Instrumenty o stałym dochodzie 1 grudnia 2006 roku

2 Spis treści Rozdział 1. Rynek finansowy Struktura rynku finansowego Uczestnicy rynku Rynek pieniężny Rynek kapitałowy Rozdział 2. Papiery wartościowe o stałym dochodzie Wartość pieniądza w czasie jedna płatność Kapitalizacja prosta Kapitalizacja złożona Kapitalizacja ciągła Wartość pieniądza w czasie ciąg płatności Renty Wycena ciągu płatności (wartość obligacji) Wycena obligacji Kwotowania obligacji na rynku Inne miary stopy zwrotu Y T M portfela obligacji Zależność cena stopa zwrotu w terminie do wykupu obligacji Zadania Rozdział 3. Struktura terminowa stóp procentowych Stopa spot i stopa forward Określanie krzywej 0-kuponowej Teorie struktury terminowej stopy procentowej Zadania Rozdział 4. Ryzyko stopy procentowej Ryzyko inwestowania w obligacje Duration obligacji Duration obligacji w modelu kapitalizacji ciągłej Duration obligacji w modelu kapitalizacji dyskretnej Immunizacja portfela obligacji Wypukłość obligacji Duration Fishera-Weila Duration Fishera-Weila dla modelu kapitalizacji ciągłej Duration Fishera-Weila dla modelu kapitalizacji dyskretnej Immunizacja portfela obligacji ze względu na równoległe przesunięcie krzywej dochodowości Zadania Rozdział 5. Zarządzanie portfelem obligacji

3 5.1. Zarządzanie portfelem obligacji Pasywne zarządzanie portfelem obligacji Aktywne zarządzanie portfelem obligacji Bibliografia Skorowidz III

5 Rozdział 1 Rynek finansowy 1.1. Struktura rynku finansowego Rozwój pieniądza oraz pojawienie się osób dysponujących nadmiarem wolnych środków, chcących udostępnić je odpłatnie innym uczestnikom życia gospodarczego doprowadził do powstania rynku finansowego. Transakcje na rynku finansowym oznaczają czasowe przekazanie środków na rzecz pożyczkobiorcy, pod warunkiem zwrotu kwoty powiększonej o odpowiednią premię w ustalonym terminie bądź też uzyskania wymaganej stopy zwrotu w przyszłości. Zatem z jednej strony mamy podmioty posiadające nadwyżki środków finansowych, które poszukują możliwości ich korzystnego zagospodarowania, a z drugiej strony, występują podmioty zgłaszające chęć pozyskania środków w celu finansowania swojej bieżącej i rozwojowej działalności. W wyniku tych procesów na rynku mamy do czynienia z przepływem środków finansowych w okresach krótkich (są to bieżące strumienie, zwane strumieniami pieniądza) oraz w okresach długich (są to strumienie kapitału). Podsumowując, przez rynek finansowy będziemy rozumieli miejsce, gdzie zawierane są różnego rodzaju umowy pożyczkowe, będące w ogólnym rozumieniu źródłem finansowania działalności gospodarczej, czyli dokonuje się przepływ kapitału finansowego. To przemieszczenie nadwyżek na rynku finansowym dokonuje się za pośrednictwem instrumentów finansowych (financial instruments), które stanowią dokument potwierdzający fakt odpłatnego udostępnienia kapitału. Oznacza to, że są one finansowym aktywem dla ich posiadaczy i finansowym zobowiązaniem dla ich emitentów. Z tytułu posiadania instrumentów finansowych właściciel może mieć jedno z następujących praw: Prawo do współwłasności majątku (udziały, akcje), czyli papiery o charakterze udziałowym, Prawo do określonego procentu (obligacje, bony skarbowe), czyli papiery o charakterze wierzycielskim, Prawo do otrzymania w przyszłości określonych aktywów (instrumenty pochodne); mogą być kreowane w oparciu o papiery udziałowe jak i wierzycielskie. W szczególności instrumentami finansowymi są papiery wartościowe (securities). Tradycyjnie tym terminem określa się dokumenty potwierdzające prawa majątkowe, głównie akcje i obligacje.

6 2 Rozdział 1. Rynek finansowy Kto rządzi światem? Wiosną bieżącego [1995] roku trwał zmasowany atak międzynarodowych spekulantów na amerykańskiego dolara. W kilka godzin po kolejnym – jak zwykle nieudanym – kontrataku największych banków centralnych świata i po stanowczej wypowiedzi prezydenta Clintona, iż Waszyngton nie dopuści do dalszej deprecjacji tej waluty, dziennikarz amerykańskiej telewizji publicznej spytał panią Françoise Suarez-Kemp, szefową nowojorskiego oddziału banku Credit Suisse, czy tak silna interwencja spowoduje wreszcie odwrócenie fatalnej dla waluty USA tendencji rynkowej. Przystojna Szwajcarka uśmiechnęła się lekceważąco: A któż to taki prezydent Clinton dla rynku walutowego? J. Jastrzębowski, Prezydenci, rządy czy cykliści, Kto rządzi światem, Rzeczpospolita, listopada Istnieje wiele kryteriów podziału instrumentów finansowych jak również segmentów rynku finansowego. Dla naszego wykładu takim kryterium będzie czas, a ściślej mówiąc, okres zapadalności papieru wartościowego, czyli czas od emisji papieru do jego wykupu. Ze względu na zapadalność papierów wartościowych możemy podzielić rynek finansowy na: Rynek pieniężny (money market) – tutaj mamy instrumenty krótkoterminowe, z okresem zapadalności do 1 roku, służące najczęściej do finansowania bieżącej działalności (bony skarbowe, pieniężne, kwity); Rynek kapitałowy (capital market) – instrumenty średnio- (1-5 lat) i długoterminowe (powyżej 5 lat), służące do pozyskiwania środków inwestycyjnych (obligacje, akcje). Rynek walutowy (foreign exchange (FX) market, Forex), który jest sprzęgiem pomiędzy rynkiem krajowym (instrumentami finansowymi denominowanymi w walucie lokalnej) a rynkiem zagranicznym (instrumentami finansowymi denominowanymi w walucie zagranicznej). Ze względu na horyzont czasowy dostawy poszczególnych instrumentów rozróżnia się: rynek gotówkowy zwany też rynkiem kasowym (spot market) – rynek z dostawą natychmiastową instrumentów finansowych 1 rynek terminowy (futures market) – dostawa instrumentu finansowego na tym rynku zachodzi w późniejszym terminie. Ze względu na formę sprzedaży wyróżnia się dwa miejsca obrotu instrumentami finansowymi. Na rynku pierwotnym (primary market) emitenci nowych instrumentów sprzedają je za pośrdenictwem instytucji finansowych. Emitentami są: przedsiębiorstwa, Skarb Państwa, agencje rządowe, agencje lokalne (miasta i gmi- 1 Natychmiastowość jest tutaj umowna. Dla waluty i obligacji wynosi 2 dni robocze po zawarciu transakcji, czyli jest to konwencja D + 2, a dla akcji D + 3, gdzie D oznacza dzień roboczy.

7 1.1. Struktura rynku finansowego 3 ny), banki, organizacje społeczne oraz fundacje potrzebujące kapitału. Nabywcami są najczęsciej firmy maklerskie, które kupują całe pakiety papierów wartościowych na własne ryzyko lub na zlecenie swoich klientów. Rynek pierwotny może mieć charakter oferty publicznej (initial public offering IPO) lub oferty adresowanej do niewielkiej grupy nazwanych imiennie inwestorów. W przypadku ofery publicznej emitent ma obowiązek ogłoszenia w prasie publicznej subskrypcji adresowanej do szerszego grona osób 2 lub nieznanego adresata. Po wprowadzeniu emisji na rynek, papiery wartościowe są zazwyczaj przedmiotem obrotu na rynku wtórnym (secondary market). Jest to właściwy rynek, na którym odbywają się transakcje kupna i sprzedaży instrumentów finansowych zawierane między inwestorami. Cenę papierów na rynku kształtuje podaż i popyt na nie. Zarówno rynek pierwotny jak i rynek wtórny mogą mieć formę rynku publicznego – zorganizowanego w postaci giełdy (stock exchange) i regulowanego rynku pozagiełdowego (over the counter market OTC), jak i prywatnego – nieformalnego, na którym transakcje zawierane są bezpośrdenio między inwestorami. Giełda to regularne, odbywajace się w określonym czasie i miejscu, podporządkowane określonym normom i zasadom, spotkania stron zawierających transakcje kupna – sprzedaży. Kontrolę nad funkcjonowaniem rynku publicznego w Polsce sprawuje od 1 października 2006 roku Komisja Nadzoru Finansowego 3, a w Stanach Zjednoczonych Securities and Exchange Commission SEC. Jak powiada stary dowcip, Wall Street to ulica, która z jednej strony kończy się rzeką, a z drugiej cmentarzem. Jest to frapujące, ale niezupełnie prawdziwe. Pośrodku jest jeszcze przedszkole. Frederick Schwed, Jr. Where Are the Customers Yachts?, John Wiley & Sons, 1995 Bardzo duża część obrotu na rynku wtórnym odbywa się poza giełdami. Jest to rynek pozagiełdowy, na którym obrót polega na tym, że nie ma ustalonego miejsca transakcji. Transakcje odbywają się między stronami przy zastosowaniu środków elektronicznych i telekomunikacyjnych. Niektóre instrumenty finansowe są tylko w obrocie giełdowym (np. akcje), niektóre tylko w obrocie pozagiełdowym (np. waluty) a niektórymi można handlować i na giełdzie i na rynku OTC (np. obligacje). Zobaczmy jaka jest wielkość rynku papierów dłużnych: w końcu marca 1999 roku całkowity dług rządu brytyjskiego będącego w obrocie na rynkach finansowych (łącznie z oficjalnymi aktywami rządowymi) szacowano na 300 mld funtów; pod koniec marca 1999 roku wielkość amerykańskiego długu publicznego wynosiła 5,6 bln USD, z czego prawie 60% było przedmiotem obrotu na rynku; 2 W Polsce do co najmniej 300 osób. 3 Wczśniej była to Komisja Papierów Wartościowych i Giełd.

8 4 Rozdział 1. Rynek finansowy w 1998 roku przedsiębiorstwa, rządy i agencje międzynarodowe wyemitowały międzynarodowe obligacje na kwotę 768 mld USD; w 1998 roku obrót wszystkimi rodzajami euroobligacji denominowanych w dolarach wyniósł mld USD; według danych Ministerstwa Finansów RP na koniec grudnia 2004 roku, wartość portfela obligacji skarbowych inwestorów zagranicznych wyniosła 62,05 mld PLN. W okresie styczeń-grudzień 2004 przyrost zadłużenia zagranicy w obligacjach skarbowych wyniósł 21,8 mld PLN i był ponad dwukrotnie wyższy w porównaniu z rokiem Przyjrzyjmy się bliżej uczestnikom rynku, instrumentom notowanym na rynkach oraz dokonajmy ich charakterystyki Uczestnicy rynku Osoba chcąca odnieść sukces na parkiecie Salomon Brothers, powinna budzić się każdego ranka gotowa ugryźć niedźwiedzia w d. legendarny komentarz Johna Gutfreunda, prezesa Salomon Brothers w 1986 roku Obrotem na rynku finansowym zajmują się instytucje, które tworzą infrastrukturę tego rynku. Instytucje na rynku finansowym możemy podzielić, na instytucje tworzące własne instrumenty finansowe oraz ich nie tworzące, zajmujące się tylko pośrednictwem w obrocie. Obecnie zdecydowane większość instytucji należy do tej pierwszej grupy. Coraz mniej jest instytucji zajmujących się tylko obrotem. Weźmy dla przykładu dom maklerski, który z założenia jest tylko pośrednikiem. Liczne przykłady, również z polskiego rynku (Beskidzki Dom Maklerski emitujący warranty na instrumenty będące w obrocie na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie), wskazują na zacieranie się tego podziału. Z kolei, instytucje tworzące instrumenty finansowe możemy podzielić ma takie, które kreują pieniądz i pozostałe. Do pierwszej grupy zaliczamy sektor bankowy danej gospodarki, w skład którego wchodzi bank centralny i banki komercyjne. Pozostałe instytucje kreujące własne instrumenty finansowe, które nie są pieniądzem, nie tworzą już tak homogenicznej grupy, jak sektor bankowy. Z racji wielu innowacji finansowych, dokładny podział wykracza poza ramy naszego wykładu. Inwestorzy są solą rynku papierów wartościowych. To oni, składając zlecenia kupna bądź sprzedaży, decydują o wycenie akcji spółek a także papierów dłużnych. Oni też decydują czy zasilić firmy w kapitał i dać im szansę na rozwój, kupując (bądź nie) akcje spółek zamierzających wejść na giełdę lub też notowanych a przeprowadzających nową emisje akcji. To wreszcie optymizm lub pesymizm większości z nich w ocenie nie tylko spółek, ale też stanu perspektyw całej gospodarki, przesądza o trendzie giełdowej koniunktury. A to z kolei zwłaszcza na dojrzałych rynkach kapitałowych ma istotny wpływ na wiele procesów gospodarczych. Od tego czy na giełdzie

9 1.2. Uczestnicy rynku 5 utrzymuje się hossa (długotrwały wzrost cen) czy bessa (długotrwały spadek cen) 4, zależy poziom konsumpcji gospodarstw domowych, skala inwestycji przedsiębiorstw, rozwój lub stagnacja wielu branż przemysłu, usług lub handlu. Na rynku można wyróżnić trzy grupy uczestników: emitenci, inwestorzy, pośrednicy Jakkolwiek giełdy i rynki pozagiełdowe występujące w różnych krajach różnią się sposobami funkcjonowania, mają pewne cechy wspólne. Wspólnymi są na przykład inwestorzy. Są dwa typy inwestorów: indywidualni oraz instytucjonalni. Inwestorzy indywidualni to w dużej mierze drobni inwestorzy. Najważniejszymi inwestorami instytucjonalnymi są: banki, główne banki inwestycyjne; fundusze emerytalne (pension funds); towarzystwa ubezpieczeniowe (insurance companies); fundusze powiernicze (mutual funds) otwarte fundusze powiernicze (open-end funds, unit trust) – mają zmienną liczbę uczestników i zmienną wielkość zaangażowanego kapitału. Udziały w funduszu mogą być kupowane i umarzane prawie w dowolnym momencie. Wartość jednostki uczestnictwa zależy przede wszystkim od dochodów z kapitału zainwestowanego przez zarządzających funduszem; zamknięte fundusze powiernicze (closed-end funds, investment funds)- mają stała liczbę uczestników – akcjonariuszy funduszu, którzy uzyskują dochód z dywidend oraz ze wzrostu kapitału. fundusze hedgingowe (hedge funds) Oprócz inwestorów, uczestnikami rynku wtórnego są osoby, które bezpośrdenio dokonują transakcji na tym rynku – maklerzy (brokers) 5. Pośredniczą oni w obrocie instrumentów finansowych, a prowizja od obrotu stanowi ich zysk. Pracują najczęściej w domach maklerskich (brokerage firms, brokerage houses) i specjalizują w doradztwie inwestycyjnym, albo w bezpośrednim zawieraniu transakcji na giełdzie lub rynku pozagiełdowym. Od początku istnienia rynków finansowych starano się oddzielić instytucje pośrednictwa w obrocie papierami wartościowymi od inwestowania w nie lub spekulowania nimi. Już bowiem wiele lat temu odkryto, jak duże możliwości spekulacyjne kryją się w sztucznym podbijaniu cen czy też w ukrywaniu rozeznania o ofertach kupna i sprzedaży. Obecnie na świecie przyjmuje się podobne zasady pracy maklera. Są to m.in. obowiązek rejestracji i prowadzenia księgowości papierów wartościowych, zakaz ujawniania transakcji klienta, konieczność pełnej informacji o ofertach oraz zakaz działalności na własne nazwisko. 4 Często też na wyrażenie koniunktury na giełdzie mówimy: rynek byka (bull market) – gdy rynek rośnie, czyli podąża w górę oraz rynek niedźwiedzia (bear market) – gdy rynek podąża na południe, czyli spada. 5 Termin makler pochodzi z języka niemieckiego. Broker to jego angielski odpowiednik

10 6 Rozdział 1. Rynek finansowy Ten ostatni zakaz nie dotyczy tradera i dealera. Trader jest maklerem który oprócz pośrednictwa w zawieraniu transakcji, zajmuje się też spekulacją i aritrażem na rynku. Dealer jest osobą dokonującą obrotu na rynku pozagiełdowym aby podtrzymać płynność rynku Rynek pieniężny Rynek pieniężny (money market) tworzą transakcje instrumentami finansowymi o dużej płynności, mających z reguły charakter wierzycielski. Przyjmuje się, że termin wymagalności instrumentów rynku pieniężnego wynosi co najwyżej 1 rok. Podstawowym celem funkcjonowania rynku pieniężnego jest płynność podmiotów gospodarczych. Najważniejszymi instrumentami rynku pieniężnego są bony skarbowe (treasury bills). Są to papiery emitowane przez Skarb Państwa głównie w celu zapewnienia płynności na rynku pieniężnym oraz w celu sfinansowania bieżących wydatków budżetu państwa. Ich termin wymagalności wynosi od 1 dnia do 52 tygodni. Podstawowe parametry każdego bonu skarbowego to: termin wykupu (maturity) – dzień, począwszy od którego bon podlega wykupowi; wartość nominalna (face value, par value) – wartość, którą posiadacz bonu otrzymuje od emitenta po upływie terminu wykupu. Nowa emisja bonów skarbowych jest zwykle wystawiana na przetargu, a cena jest niższa od wartości nominalnej, czyli bon jest papierem dyskontowym. Inne ważne instrumenty rynku pieniężnego to: ceryfikat depozytowy(certificate of deposit) – papier stwierdzający zdeponowanie sumy pieniężnej według określonej stopy procentowej na ustalony okres; bon komercyjny (commercial paper) – papier wartościowy zawierający obietnicę zapłaty przez emitenta posiadaczowi papieru określonej sumy pieniężnej w ustalonym okresie; akcept bankierski (banker s acceptance) – papier zawierający zobowiązanie zapłacenia przez bank dłużnika określonej sumy pieniężnej bankowi wierzyciela; umowa odkupu nazywana też repo (repurchase agreement) – kontrakt polegający na tym, że strone sprzedająca instrument finansowy zobowiązuje się odkupić ten sam instrument w ustalonym terminie w przyszłości po określonej cenie; często instrumentami są bony skarbowe, a terminem wykupu jest 1 dzień, tzw. overnight repo; odwrotna umowa odkupu nazywana też reverse repo – kontrakt polegający na tym, że strona kupująca instrument finansowy zobowiązuje się odsprzedać stronie sprzedającej ten sam instrument w ustalonym terminie w przyszłości po ustalonej cenie. Transakcje repo oraz reverse repo to te same kontrakty, a zakwalifikowanie kon-

11 1.4. Rynek kapitałowy 7 traktu zależy od tego, kto go zainicjował. Jeśli zainicjował go sprzedający, to jest to transakcja repo, a jeśli zainicjował go kupujący, to jest to transakcja reverse repo Rynek kapitałowy Bill Simon często krzyczał na swoich maklerów: Gdybyście nie handlowali obligacjami, bylibyście kierowcami ciężarówek. Nie próbujcie myśleć na rynku. Po prostu handlujcie. Gdy makler zajmuje długą pozycję i jego oczekiwania nie sprawdzają się, to się wycofuje, redukując straty, i zawiera następne transakcje. Ma jedynie nadzieję, że nie sprzedał w momencie, gdy ceny były na najniższym poziomie, co byłoby równoznaczne z zakupem walorów przy najwyższym poziomie cen. Michael Lewis, Poker kłamców. Wspinaczka po ruinach Wall Street, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa, Rynek kapitałowy tworzą transakcje instrumentami finansowymi o charakterze wierzycielskim bądź własnościowym. Termin realizacji instrumentów rynku kapitalowego wynosi co najamniej 1 rok. Podstawowymi celami funkcjonowania rynku kapitałowego są: efektywna alokacja kapitału między podmioty emitujące instrumenty tego rynku, właściwa wycena unstrumentów tego rynku oraz uzyskanie dochodu przez inwestorów. Podstawowymi instrumentami tego rynku to obligacja i akcja. Obligacja (bond) to papier wartościowy potwierdzający nabycie przez jego posiadacza (obligatariusza) prawa do otrzymania w określonym terminie w przyszłości określonej kwoty pieniężnej. Emitent obligacji zaciąga w ten sposób kredyt u nabywcy obligacji. Podstawowe parametry obligacji to: termin wykupu (maturity) – dzień, począwszy od którego obligacja podlega wykupowi; wartość nominalna (face value, par value) – wartość jaką posiadacz obligacji otrzymuje od emitenta po upływie terminu wykupu. Do najważniejszych rodzajów obligacji występujących na rynkach kapitałowych należą: obligacje o stałym oprocentowaniu (fixed interest bonds) – obligacje o stałej wartości odsetek; obligacje o zmiennym oprocentowaniu (floating rate notes FRN) – obligacje, których oprocentowanie (czyli wysokość wypłacanego kuponu) zmienia się w czasie życia obligacji ; wysokość oprocentowania zmienia się częściej niż raz w roku obligacje o zmiennym oprocentowaniu (adjustable rate notes) – obligacje, których oprocentowanie zmienia się w czasie życia obligacji ; wysokość oprocentowania zmienia się co najwyżej raz do roku; obligacje 0-kuponowe (zero-coupon bonds)- obligacje, z tytułu posiadania których nie otrzymuje się odsetek; po upływie terminu wykupu obligatariusz otrzymuje

12 8 Rozdział 1. Rynek finansowy od emitenta kwotę równą wartości nominalnej obligacji; brak odsetek jest rekompensowany sprzedażą obligacji z dyskontem, czyli po cenie niższej od wartości nominalnej; obligacje z opcją wykupu na żądanie emitenta (callable bonds) – obligacje, w przypadku których emitent może zażądać wykupu w dowolnym momencie; obligacje z opcją wykupu na żądanie posiadacza (puttable bonds) – obligacje, w przypadku których posiadacz zażądać wykupu w dowolnym momencie; obligacje zamienne (convertible bonds) – obligacje, w przypadku których nabywca ma prawo do zamiany ich do terminu wykupu na inne instrumenty, z reguły akcje emitenta, na określonych warunkach; obligacje bezterminowe (consols, perpetual bonds) – obligacje, w przypadku których posiadacz otrzymuje bezterminowo odsetki i które nie podlegają wykupowi; obligacje wyrażone w obcej walucie (foreign currency bonds); euroobligacje (eurobonds) – obligacje, sprzedawane w innym kraju niż kraj, w którym zostały wyemitowane; obligacje śmieciowe (junk bonds). Skąd się biorą obligacje śmieciowe? Na przykład młody wynalazca chce zacząć produkować nowy rodzaj magnetowidu. Ma świetny pomysł, ma ludzi, potrzebuje jeszcze 10 mln dolarów. Emituje więc obligacje i ogłasza, że będą one oprocentowane 5 procent w skali roku. Nikt ich nie kupuje (nikt o jego firmie nie słyszał, wynalazek wydaje się dyskusyjny). Ogłasza [więc], że da 10 procent. Dalej nic. Wreszcie ogłasza: 20 procent. Kupują. Są to oczywiście obligacje bardzo ryzykowne, wynalazek może okazać się niewypałem, firma upadnie i wtedy rzeczywiście staną się śmieciami. Ale jak się uda – przyniosą krociowe zyski. Tak własnie kiedyś było z firmami komputerowymi – nikt nie wierzył, że wkrótce każdy będzie miał komputer w domu. Witold Gadomski, Rynek, Magazyn Gazeta, Gazeta Wyborcza, 9 marca, Drugim podstawowym instrumentem rynku kapitałowego jest akcja (stock, share). Jest to papier wartościowy emitowany przez przedsiębiorstwo będące spółką akcyjną. Nabywca akcji staje się współwłaścicielem spółki. Ponadto uzyskuje prawo do uczestniczenia w podziale części dochodów spółki (zysku), w postaci dywidendy. Wyróżnia się akcje zwykłe i uprzywilejowane. Posiadacze akcji uprzywilejowanych mają pierwszeństwo (przed posiadaczami akcji zwykłych) w wypłacie dywidendy (otrzymują stałą wartość lub stały procent dywidendy) oraz w otrzymaniu częsci masy upadłościowej przedsiębiorstwa w przypadku jego likwidacji. Mogą być również akcje uprzywilejowane co do głosu w zgromadzeniach akcjonariuszy. Podstawowe parametry akcji to:

13 1.4. Rynek kapitałowy 9 wartość nominalna, określona jako wartość kapitału akcyjnego spółki (wniesionego przez akcjonariuszy) przypadająca na jedną akcję; wartośc emisyjna, określona jako cena, po jakiej akcja jest sprzedawana przez emitenta jej pierwszemu właścicielowi (z reguły dokonuje się tego za pośrednictwem instytucji finansowej bądź dealera); często równa jest wartości kapitału własnego przypadającego na jedną akcję; wartość księgowa book value, określona jako wartość aktywów netto spółki przypadająca na jedną akcję; wartość rynkowa, cena akcji na rynku; jest to cena równowagi (lub cena do niej zbliżona), która powstaje w rezultacie spotkania się popytu i podaży

14 Rozdział 2 Papiery wartościowe o stałym dochodzie Nie robię przysług. Zadłużam się. Motto starożytnego Sycylijczyka Z racji tej, że wycena papierów dłużnych opiera się na pojęciu wartości pieniądza w czasie (time value of money), przypomnimy sobie na początku podstawowe idee z tym związane. Wartość pieniądza w czasie odwołuje się do prostej zasady, że złotówka dzisiaj (którą mamy w ręku) jest więcej warta niż (przyrzeczona) złotówka w przyszłości. Istnieją ku temu przynajmniej trzy powody: możemy zainwestować te pieniądze (chociażby w banku) i zainkasować odsetki, czyli powiększyć kapitał początkowy, siła nabywcza naszych pieniędzy zmienia się w czasie ze względu na inflację, przyszłe wpływy pieniężne są niepewne. Odpowiemy sobie na pytania: Ile wynosi przyszła wartość pewnej sumy pieniędzy danej dzisiaj? Ile wynosi dzisiejsza wartość pewnej sumy pieniędzy danej w ustalonej przyszłej chwili? Te rozważania przeprowadzimy w sytuacji, gdy będziemy mieć tylko jedną płatność (przepływ gotówki) oraz ciąg płatności w przyszłości. Zaczniemy od najprostszej sytuacji, gdy odsetki nie są dopisywane do kapitału początkowego Wartość pieniądza w czasie jedna płatność Kapitalizacja prosta Przypuśćmy, że dysponujemy w chwili obecnej gotówką w wysokości P V złotych. Założmy, że stopa procentowa dla wkładów rocznych wynosi r > 0 i że nie ulegnie zmianie w ciągu roku. Gdy złożymy pieniądze w banku na rok, uzyskamy kwotę rp V odsetek. Liczbę r nazywamy (roczną) stopą oprocentowania. W dalszej części będziemy stosować konwencję, że wszystkie stopy procentowe są zawsze podawane w skali roku. To ułatwia ich porównywanie i upraszcza zapis. Kapitalizacja prosta oznacza, że odsetki nie są dopisywane do kapitału. Zakładając, że stopa procentowa pozostaje stała, po kolejnym roku mamy dodatkowo rp V 1 Duża część dwóch najbliższych podrozdziałów pochodzi z pracy [3].

15 2.1. Wartość pieniądza w czasie jedna płatność 11 odsetek, co daje razem 2rP V odsetek. Ogólnie, po czasie T mierzonym w latach uzyskujemy T rp V odsetek, czyli przyszła wartość (future value) F V po czasie T (liczonym w latach) wyniesie F V = P V (1 + rt ) (2.1) Przykład 2.1 Przypuśćmy, że mamy P V = 100 zł i lokujemy taką kwotę w banku na 2 lata, przy stałym (rocznym) oprocentowaniu r = 8%. Po dwóch latach będziemy mieć F V = P V (1 + rt ) = 100( ,08) = 100 1,16 = 116 zł Przypuśćmy teraz, że chcemy wyliczyć wartość dzisiejszą P V (present value) pewnej kwoty pieniędzy F V po czasie T liczonym w latach. Czyli wartość dzisiejsza P V to taka kwota pieniędzy, która ulokowana w banku na okres T lat daje nam po upływie tego okresu właśnie kwotę F V. Aby to zrobć, wystarczy przekształcić zależność (2.1) i wyznaczyć P V : 1 P V = 1 + rt F V = (1 + rt ) 1 F V (2.2) Liczbę P V nazywamy też wartością zdyskontowaną liczby F V. Mając dane P V, F V oraz T możemy wyliczyć r. Przekształcając zależność (2.1) uzyskamy stopę zwrotu tej inwestycji w danym okresie rt = F V P V P V czyli procentowy przyrost wartości dzisiejszej. Musimy jeszcze uwzględnić długość okresu, aby otrzymać stopę zwrotu w skali roku, czyli musimy przeskalować czas r = 1 F V P V (2.3) T P V i mamy wtedy stopę zwrotu (rentowność) z inwestycji w skali roku. Dotychczasowe rozważania w zupełności wystarczą nam do wyznaczenia rentowności bonów skarbowych kwotowanych na polskim rynku pieniężnym. Pamiętamy, że do wyceny polskich bonów skarbowych przyjmujemy, że rok kalendarzowy to 360 dni. Przykład 2.2 Inwestor kupuje 26 tygodniowy bon skarbowy o wartości nominalnej 100 zł, za 99,09 zł, na 57 dni przed wykupem. Mamy zatem F V = 100, P V = 99,09, T = Policzmy rentowność r tego bonu jako stopę, dla której wartość dzisiejsza 100 zł za 57 dni wynosi 99,09 zł ( 99, r 57 ) = czyli r = ( ,09 1 ) = 0,058 = 5,8%.

16 12 Rozdział 2. Papiery wartościowe o stałym dochodzie W tym momencie (jako ćwiczenie) warto sobie przypomnieć zagadnienia podaży pieniądza i zastanowić się w jaki sposób Rada Polityki Pieniężnej ustala agregaty monetarne, a w szczególności wysokość stopy operacji otwartego rynku. Pamiętajmy, że ta operacja dotyczy ceny pieniądza za 7 dni, podobnie jak w Europejskim Banku Centralnym. Zastanówmy się jeszcze nad stopą zwrotu z inwestycji w bon skarbowy. Przykład 2.3 Inwestor kupuje skarbowy na okres 30 dni. Chciałby osiągnąć stopę zwrotu z tej inwestycji w wysokości 2% w tym okresie (nie w skali roku). Ile powinien zapłacić za bon skarbowy o wartości nominalnej 100 zł na 30 dni do wykupu tego bonu? Stopa zwrotu z jego inwestycji musi spełniać warunek Czyli cena P V bonu wynosi 2% = 100 P V P V P V = ,02 = 98,039 Na polskim rynku pieniężnym kwotuje się bony skarbowe podając ich rentowność, czyli stopę zwrotu (dochodowości) rynku pieniężnego (money market yield M M Y ). Na światowych rynkach pieniężnych istnieje też inne pojęcie, służące określeniu dochodowości inwestycji stopa dyskontowa (discount rate). Zobaczmy jak pracuje to pojęcie. Przypuśćmy, że za rok mamy zapłacić 100 zł. Mamy możliwość zapłacenia tylko 92 zł, ale dziś. Uzyskujemy upust d=8% mierzony jako stosunek różnicy wartości przyszłej F V i dzisiejszej P V do wartości przyszłej F V. Czyli mamy zależność na stopę dyskontową d = F V P V F V Jeśli uwzględnimy horyzont czasowy T, który jest różny od 1 roku, to otrzymamy zależność dt = F V P V (2.4) F V Różnicę wartości przyszłej F V i dzisiejszej P V występującą w liczniku nazywamy dyskontem (discount). Przykład 2.4 Wyznacz cenę amerykańskiego bonu skarbowego, jeśli do terminu wykupu pozostało 50 dni, a stopa dyskontowa d = 3,12%. Po przekształceniu zależności (2.4) dostaniemy P V = F V (1 dt ) czyli P V = 100(1 0, ) = 100(1 0,0043) = 99,

17 2.1. Wartość pieniądza w czasie jedna płatność 13 wartości nominalnej. Wiemy, że wartość nominalna takiego bonu to 100 tys. USD. Zatem za bon musimy zapłacić ,67 USD. Gdy przekształcimy zależność (2.4) dostaniemy F V = P V 1 1 dt. (2.5) Ostatnia zależność dostarcza nam interpretacji stopy dyskontowej d. Jeśli wzór (2.5) jest sumą ciągu geometrycznego (przy założeniu, że dt 18 14 Rozdział 2. Papiery wartościowe o stałym dochodzie Zastanówmy się nad tym, czy może zdarzyć się przypadek równości stopy rentowności r i dyskontowej d, czyli pytamy kiedy r = d? Rozwiązujemy równanie 1 1 xt = 1 + xt co daje x = 0. Czyli z wyjątkiem ekstremalnej sytuacji zerowych stóp procentowych mamy zawsze r d Kapitalizacja złożona W sytuacji, gdy odsetki są dopisywane za każdym razem do kapitału, mamy do czynienia z kapitalizacją złożoną (compound interest). Okres, po którym są one dopisywane może być różny. Typowo jest to rok, 6 miesięcy, kwartał, miesiąc lub dzień i mówimy wtedy o kapitalizacji rocznej, półrocznej, kwartalnej, miesięcznej lub dziennej. Przypuśćmy, że stopa oprocentowania jest stała i wynosi r w skali roku. Przy kapitalizacji rocznej po roku mamy P V (1 + r) (tak jak przy kapitalizacji prostej). W drugim roku sumą początkową jest P V (1 + r) i jej wartość po roku wzrośnie do P V (1 + r) 2. Ogólniej, wartość kwoty P V po T latach obliczamy stosując n-krotnie powyższą regułę, co daje wzór F V = P V (1 + r) n. (2.7) Odsetki od odsetek już naliczonych w poprzednim okresie nazywamy odsetkami składanymi (compound interest). Rozważmy sytuację, w której odsetki są dopisywane co pół roku, a roczna stopa procentowa jest bez zmian. Przy tej metodzie przyjmuje się, że po okresie półrocznym kwota P V wzrasta o r 2 P V do P V (1 + r 2 ), a po roku do P V (1 + r 2 )2. Ogólnie, po k okresach półrocznych mamy ( P V 1 + 2) r k, a po T latach, P V ( 1 + r 2) 2T. Kapitalizacja półroczna jest korzystniejsza od rocznej z punktu widzenia osoby lokującej pieniądze. Zauważmy, że zachodzi taka nierówność (zakładając, że r 0): 1 + r 19 2.1. Wartość pieniądza w czasie jedna płatność 15 Łatwo sprawdzić, że dopisywanie odsetek co kwartał jest korzystniejsze od kapitalizacji półrocznej. Ogólnie, jeśli podzielimy rok na m równych okresów i stosujemy kapitalizację m-krotną (polegającą na dopisaniu odsetek co 1 m część roku w wysokości r m P V ), to po k okresach mamy kwotę ( P V 1 + m) r k, a po czasie T mierzonym w latach F V = P V ( 1 + r m) mt (2.8) Zauważmy, że T lat to m T okresów odsetkowych. Peter Minuit kupił od Indian w 1624 roku wyspę Manhattan za świecidełka o ówczesnej wartości 24 USD. Załóżmy, że Indianie mieli możliwość wymiany świecidełek na gotówkę i zainwestowania tych pieniędzy na 5% w skali roku. Ile w 2004 roku warte byłyby te 24 USD, jeślibyśmy zastosowali kapitalizację prostą (m = 1) i złożoną (m = 2). Za efekt częstszej kapitalizacji odpowiada annualizowany (czyli w skali roku) czynnik stopy procentowej (annualized interest rate factor) ( 1 + r ) m m który powoduje, że wartość przyszła naszej inwestycji zależy od częstotliwości kapitalizacji. Jak wspomnieliśmy, stopy procentowe podaje się w skali roku, zatem powstaje naturalna potrzeba porównania efektywności inwestycji przy różnych metodach kapitalizacji. Efektywna stopa procentowa r e (effective annual rate EAR) to równoważna stopa procentowa, gdyby kapitalizacja następowała tylko raz w roku. Mamy zatem warunek ( 1 + r e = 1 + r ) m m czyli r e = ( 1 + r m) m 1 Przykład 2.6 Inwestor stosuje następującą strategię: kupuje 13 tygodniowy bon skarbowy na przetargu, trzyma go do wykupu i uzyskane środki znów reinwestuje w takie same bony. Jaką uzyska stopę zwrotu, jeśli na każdym przetargu taki bon kosztuje 98,28% wartości nominalnej, a horyzont inwestycyjny to 1 rok? Mamy zatem w pierwszych 13 tygodniach F V = 100, P V = 98,28, T = Rentowność r tego bonu r = 1 T 100,0 98,28 98,28 = 7,00%

20 16 Rozdział 2. Papiery wartościowe o stałym dochodzie Jeśli inwestor kupuje kolejne bony na przetargu przy rentowności 7%, to mamy analogiczną sytuację jak w przypadku kwartalnej kapitalizacji odsetek. Stąd efektywna stopa zwrotu z takiej strategii wynosi ( r e = 1 + 0,07 ) 4 1 = 7,186% 4 Porównajmy wartości czynnika stopy procentowej oraz stopy efektywnej. Zakładamy, że mamy roczną stopę r=10% i rozważamy roczny horyzont inwestycyjny, przy różnych kapitalizacjach. Tabela 2.1. Wartości czynnika stopy procentowej oraz stopy efektywnej przy r =10% dla różnych kapitalizacjach. Kapitalizacja czynnik stopy procentowej stopa efektywna r e roczna (1 + r) 1, ,00% półroczna (1 + r 2 )2 1, ,25% kwartalna (1 + r 4 )4 1, ,38% miesięczna dzienna (1 + r 12 )12 1, ,47% (1 + r 365 )365 1, ,52% Odwróćmy teraz sytuację. Jeśli wiemy, że za T lat dostaniemy kwotę F V, to możemy zapytać ile dzisiaj jest warta ta kwota, czyli jaka jest wartość dzisiejsza P V kwoty F V za T lat? Załóżmy, że mamy daną stopę procentową r. Wtedy, jeśli mamy naliczanie odsetek co rok, to wartość dzisiejsza wynosi P V = F V (1 + r) T, (2.9) Czynnik (1 + r) T znany jest jako T -letni czynnik dyskontowy (discount factor) d T d T = (1 + r) T (2.10) Jeśli dyskontowanie ma miejsce m razy w ciągu roku, to przekształcając zależność (2.8) dostaniemy wartość dzisiejszą kwoty F V za T lat P V = F V ( 1 + r m) mt (2.11) i wtedy czynnik dyskontowy d mt = ( 1 + r ) mt m

Najlepsi brokerzy opcji binarnych 2020:
  • Binarium
    Binarium

    1 miejsce w rankingu! Najlepszy wybor dla poczatkujacego!
    Bezplatne konto szkoleniowe i demo!
    Bonus za rejestracje!

  • FINMAX
    FINMAX

    Uczciwy i niezawodny broker! Dobre recenzje!

Like this post? Please share to your friends:
Inwestycja w opcje binarne

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: